İstanbul’un Avrupa yakasında, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle bilinen Fatih semtinde, İslam aleminin büyük zatlarından biri olan Mehmed Emin Tokadî Hazretleri’nin hikayesi, maneviyat dolu bir döneme ışık tutmaktadır. İslam âleminin kalbinde, Unkapanı’na inen cadde ile Zeyrek Yokuşu’nun kesiştiği tepe üzerinde yükselen Soğukkuyu Piri Paşa Medresesi kabristanındaki kabri, onun manevi mirasının izini sürmek isteyenler için bir ziyaret noktasıdır.
Mehmed Emin Tokadî Hazretleri, Hicri 1075 (Miladi 1664) yılında Tokat’ta doğdu. Aziz Mahmud Emevî dervişlerinden birinin oğlu olarak dünyaya gelen Mehmed Emin Efendi, genç yaşlarda ilme duyduğu ilgi ve tasavvufa olan derin sevgisiyle tanınmıştır. İslam’ın kutsal şehri Mekke’de Ahmed Yekdest Cüryanî Hazretleri’nden tasavvuf ilmini öğrenip, manevi yükselişine katkıda bulunan bir dönüm noktasına erişmiştir.
İstanbul’a gelerek Şeyhülislam Mirzazâde Mehmed Efendi’den uzun süre dersler alarak kendi alanındaki ustalığını pekiştiren Mehmed Emin Efendi, aynı zamanda hat sanatında da kendisini geliştirmiştir. Yedikuleli hattat Abdullah Efendi’den öğrendiği hat sanatındaki mahareti, değişik hat çeşitlerinde kendisini göstermiş ve sanatta da bir iz bırakmıştır.
Fatih semtindeki Piri Paşa Medresesi’nde verdiği dersler ve Şehzâdebaşı Camii’nde talebelere yaptığı hizmetlerle kısa sürede tanınan Mehmed Emin Tokadî, Maşruznâmeci Ali Efendi’nin 1702’deki Edirne tayiniyle birlikte bu şehre gitmiştir. Ancak, Edirne’de geçirdiği dönemde hacca gitme niyetiyle yola çıkmadan önce, İstanbul’un meşhur Kadiri Şeyhi Kasabzâde Muhammed Efendi Hazretleri’nin dergâhında manevi bir buluşma yaşamıştır.
Kasabzâde Muhammed Efendi’nin öngörüsü ve Mübarek Mehmed Emin Efendi’nin fıtraten yüksek kabiliyeti, onu Ahmed Yekdest Cüryanî Hazretleri’nin manevi terbiyesine yönlendirmiştir. Mekke’ye ulaştığında, İmam-ı Rabbani Hazretleri’nin üçüncü oğlu Muhammed Ma’sum Farukî Hazretleri tarafından yetiştirilen yedi bin evliyadan biri olan Ahmed Yekdest Cüryanî Hazretleri’nin huzuruna gitmesi, onun ilmi ve manevi yolculuğunda önemli bir kilometre taşı olmuştur.
İslam coğrafyasında adını duyuran Mehmed Emin Tokadî Hazretleri, hem ilimdeki yüksek derecesi hem de tasavvufî derinliğiyle hatırlanır. Onun manevi varlığı ve mücadelesi, İstanbul’un kalbindeki Fatih semtinde yaşayanların ruhunu aydınlatmaya devam etmektedir. Kabri başında yapılan dualar, sevenlerine manevi huzur ve feyiz sunmaya devam eder. O, İslam aleminin büyük zatlarından biri olarak anılmayı hak eden, derin bir bilginin ve maneviyatın temsilcisidir.
Mekke’ye varışı, Ahmed Yekdest Cüryanî Hazretleri ile tanışması ve onun talebesi olması, Tokadî’nin hayatındaki önemli dönemeçlerden biridir. Üç yıl boyunca Ahmed Yekdest Hazretleri’nin yanında kalarak manevi sülukünü tamamlamış ve ondan hilafet almıştır.
Tokadî Hazretleri’nin hayatı, sadece ilimde değil, aynı zamanda tasavvuf ve maneviyat alanında da derin bir etki bırakmıştır. Onun öğretileri ve talebeleri üzerindeki etkisi, bugün dahi devam etmekte ve sevenleri kendisini ziyaret ederek feyz almaya devam etmektedir.Mehmed Emin Efendi, ilim tahsilini memleketinde başlatmış ve 1698 yılında İstanbul’a gelerek Şeyhülislam Mirzazâde Mehmed Efendi’den uzun süre dersler almıştır. Bu süreçte, hat sanatında da Yedikuleli hattat Abdullah Efendi’den eğitim almış ve çeşitli hat çeşitlerinde marifet sahibi olmuştur.
Tokadî, Mekke’ye giderek Ahmed Yekdest Cüryanî Hazretleri’nden tasavvuf ilmini öğrenip, tasavvufi bilgilerini ilerletmiş ve talebe yetiştirecek düzeye gelmiştir. Hicaz seferinde ise Hadis ilmini öğrenerek icazet almıştır. İstanbul’a ilk geldiğinde Piri Paşa Medresesi’nde kısa bir süre kalmış ve daha sonra Maşruznâmeci Ali Efendi’nin evinde ders vermeye başlamıştır. Aynı zamanda Şehzâdebaşı Camii’nde de talebelere dersler vererek tanınmaya başlamıştır.
